آيا اين سخن معقول است ؟ ! جز آنكه فخر رازى به صدر آيه استناد كند و بگويد تنها ابلاغ اين بخش از آيه كه مىفرمايد : قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ . . . موجب دل‌نگرانى و خوف رسول خدا بوده است يعنى در برابر دهها آيه كه پيش از آيات اين سوره خطاب به اهل كتاب است مانند اين آيات از سوره آل عمران كه مىفرمايد : قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما تَعْمَلُونَ * قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَها عِوَجاً . . . ؛ « 1 » « بگو اى اهل كتاب چرا به آيات خدا كفر مىورزيد و خداوند بر آنچه مىكنيد گواه است ، بگو اى اهل كتاب چرا راه خدا را [ بر ] كسى كه ايمان آورده مىبنديد و آن را كج مىخواهيد . . . » و يا در همين سوره مائده فرمود : قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ هَلْ تَنْقِمُونَ مِنَّا إِلَّا أَنْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلُ وَ أَنَّ أَكْثَرَكُمْ فاسِقُونَ ؛ « 2 » « بگو اى اهل كتاب آيا از ما انتقام مىگيريد جز آنكه [ جرم ما آن است كه ] ما به خدا و آنچه بر ما نازل شد و آنچه پيش از اين نازل شده ، ايمان آورديم و بيشتر شما فاسق هستيد » و مانند اين آيات ، در برابر اينها تنها مسأله‌اى كه درباره اهل كتاب مىتوانست دل‌نگرانى براى پيامبر ايجاد كند ، همين بود كه حضرت به آنان از جانب خدا بگويد : « شما بر چيزى نيستيد جز آنكه تورات و انجيل و آنچه از ناحيه پروردگارتان بر شما نازل شده است را برپاكنيد » آيا مىتوان پذيرفت اين مسئله آن قدر براى اهل كتاب گران تمام مىشده كه موجب پرهيز رسول خدا از گفتن آن مىشد ؟ ! به نظر مىرسد اگر فخر رازى متوجه سخن خود بود و به لوازم آن مىانديشيد چنين نمىگفت . رابعا : روايتى كه فخر رازى از حسن بصرى نقل مىكند در هيچ‌يك از منابع فريقين بدين صورت كه او نقل كرده ، نيامده است . تمام كسانى كه اين حديث را نقل كرده‌اند بدين صورت آورده‌اند :

--> ( 1 ) . آل عمران ، 98 ، 99 ( 2 ) . مائده ، 59